Outsourcen en de Poolse Pendelaar

Student aan de universiteit van Londen en wonen in Gdansk: dit gaat niet over ‘distant learning’, maar over vergaand outsourcen. Huisvesting is blijkbaar een dienst die niet geografisch gebonden is, volgt u het nog?

Outsourcen van diensten gebeurt op grote schaal. Wie heeft er nog eigen kantinejuffrouwen, schoonmakers, bewakers en tuinmannen in dienst? Maar ook de boekhouding en administratie wordt veel door derden gedaan. Dit zijn allemaal voorbeelden van de zogenaamde ‘niet bedrijfskritische processen’: er zit geen bijzondere kennis en kunde in die je als bedrijf graag dichtbij houdt. Dat klinkt allemaal logisch. Interessanter wordt het als je een deel van je werk uitbesteedt aan derden waar wel bijzondere kwaliteiten vereist zijn. Ook dit gebeurt steeds meer. Advocaten in Londen besteden repeterende activiteiten, zoals het checken van alle juridische verplichtingen bij een bedrijfsovername, uit naar kleine (en goedkopere) kantoren in bijvoorbeeld Schotland. De theorie van Thomas Friedman in ‘the world is flat’ is dat alles wat door een draadje kan (internet) zal uitbesteed gaan worden naar goedkopere spelers, en dan vaak ver weg (offshoring).

Diensten die specifiek aan een locatie ‘plakken’ kun je volgens deze theorie niet ‘offshoren’. Voorbeelden daarvan zijn loodgieters en klusjesmannen die je huis repareren. Dat kan niet door een ‘draadje’. Nu komt onze Poolse Pendelaar. Hij koopt voor een jaar Ryanair tickets Gdansk-Londen vooruit, is deels van de tijd in Londen voor onderwijs en vliegt dan naar huis in Gdansk. Wonen is daar veel goedkoper dan in Londen. Na het kopen van vliegtickets en uitgaven voor logeeradresjes in Londen, houdt onze pendelaar genoeg geld over om comfortabel te leven (in Gdansk). What is next? Je auto op een vrachtwagen en laten servicen in Bosnië? Het is maar hoe creatief je kunt zijn. We zijn weer terug bij de kern van ondernemerschap: kansen pakken die anderen niet zien. Dank aan onze pendelaar voor deze reminder.

 

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Businessmodel Armageddon in de trein

Geen slagveld is nu zo spannend als het reizigersvervoer. In de lucht rollen prijsvechters lang gevestigde namen op. Op de korte afstanden vecht Uber met de taxis. En ook het treinmonopolie lijkt nu gebroken te worden door….jawel door bussen. Interessant is dat het net als bij Uber over een gevecht met andere business modellen gaat. En bloedig wordt het ook.

De trein werkt al enige tijd aan haar come-back als duurzaam alternatief voor de auto. In ons land kennen sommigen nog ‘het krantje en croissantje’ in de trein, waarmee op comfort en gemak werd ingezet. Die marketing werkte toen niet. Inmiddels slaagt de trein zich wel te positioneren als CO2 bespaarder en fijnstofkampioen. In de rest van Europa werkt die positionering ook. Met name ten opzichte van de auto speelt dit. De uitstoot blijft ver onder de helft en fijnstof is er niet. bus und bahn - bron FAZMaar in Duitsland is nu een concurrent opgestaan met een vergelijkbaar groen profiel, en met een dodelijke concurrentiekracht. Juist in Duitsland heeft ‘rails’ een relatief groot marktaandeel ten opzichte van de bus. Dat lijkt te gaan veranderen, door concurrentie op de langere (intercity) afstanden. Nieuwe bedrijven groeien snel, zoals de ADAC Postbus of Flixbus die ook al Nederland aandoet.

Bron. Frankfurter Algemeine Zeitung

De ‘intercity busdiensten’ opereren al sinds de val van de muur in 1989 op grotere schaal. Het was toen de goedkoopste manier om lange afstanden af te leggen. Hoe armer een land, hoe minder auto en hoe meer bus luidt de hoofdregel. Werkzoekenden uit Midden en Oost Europa gingen met de bus Europa door. In de rijke west Europese landen gaat bijna iedereen met de auto (zie figuur). Maar in het kleine stukje van 15-20% publiek transport is de bus in opmars. In Duitsland is nu al één op de tien publieke reiziger kilometers op de lange afstand per bus. Belangrijkste troef van de ‘Fernbus’: veel goedkoper en… (triviaal maar waar) free WiFi.

marktaandelen reizigersvervoer 2012 - bron Steer Davies Gleave

 

 

 

 

 

 

 

Bron steer davies gleave 2012

Het dodelijke van de concurrentie door ‘Fernbusse’ is het feit dat ze een ander business model hanteren. Deutsche Bahn heeft een grote organisatie, met heel veel vast personeel, met mooie (bijna ambtelijke) arbeidsvoorwaarden, en een lange planningshorizon. Een stationnetje erbij of eraf en 10 jaar vooruit plannen graag! De concurrent werkt met een netwerk aan kleine busfirma’s en zelfstandigen Zij kunnen morgen een nieuwe route bedenken en overmorgen implementeren. Kaartverkoop en planning gaat snel via internet. Marketing kan via Google en social media. Veel klanten zijn dan ook jonge prijsgevoelige reizigers. Een dergelijk businessmodel met significante kostenvoordelen is onmogelijk te kopiëren door Deutsche Bahn, ze stond erbij en keek ernaar.

De echte eindstrijd komt nog. En wel als het laatste concurrentievoordeel van de spoorwegen, de fijnmazigheid in stations in binnensteden, ingevuld wordt door Uber- en BlaBlaCar proposities. Taxis hebben wel de flexibiliteit in hun business model zoals de ‘Fernbusse’, maar zijn in het fijmazige transport te duur. Uber is niet voor niks de nummer 1 vijand. Kans is groot dat de onderbenutte capaciteit van auto’s haar weg naar de markt vindt, met of zonder Uber, en dan kunnen ‘Fernbusse’ een traploze overgang via het internet opbouwen. Daar komt nog bij dat deelfietsen in opkomst zijn. Wat begon in Parijs met de ‘Vélib’ komt in veel grote steden op. Busstations kunnen op deze (fiets)netwerken insteken.

Het is nu aan de spoorwegen om ook nieuwe business modellen te ontwikkelen die voor hen en de markt werken. Dat is het mooie van business modellen: het kan altijd anders.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Drinkwater van de zon

Zoet water is nu al schaars. In China, in delen van Africa en het midden oosten, maar nu ook in Californië valt gewoon te weinig regen om voldoende te drinken en je landbouw op peil te houden. Oplossing is het ontzouten van zeewater, dat is er genoeg. Er is alleen veel energie voor nodig. De zon biedt uitkomst.

De bevolking op aarde neemt toe en klimaatverandering verlegt regenpatronen. Voeg daaraan toe dat mensen steeds meer water gebruiken naarmate de welvaart toeneemt, en het resultaat is een steeds groter gebrek aan water. Bij ons scheppen we het nog wel uit de maas, maar in veel landen verdroogt de aarde en op termijn dus ook de mens.

Oplossingen zijn er wel degelijk. Zo kun je zuiniger met water zijn (denk aan de zuinige douchekop), maar ook rioolwater zuiveren en hergebruiken. Je kunt ook zeewater ‘ontzilten’ en daarmee zoet water maken. Probleem daarmee is dat je dure apparatuur nodig hebt en je veel energie gebruikt. Vroeger ging je dan zeewater verdampen en ving je ‘gedistilleerd’ water op wat je dan 3 kWh per m3 kost.

desalination plant

Tegenwoordig gebruik je membranen (zie tekening, bron WSJ). De technologie gebruikt steeds minder energie, maar wordt nog grotendeels door fossiele energie ‘aangedreven’. In Saoedi Arabië, waar 20% van de wereldcapaciteit voor zeewater ontzilting staat, gaan ze nu de duurzame weg op. Dat land gaat de research naar duurzame ontzilting serieus oppakken en de solar capaciteit vertienvoudigen. De combinatie van nieuwe technologie, R&D en serieuze financieringskracht zal een verschil gaan maken voor een dorstige wereld.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Attefallshus

In Zweden mag je sinds juli 2014 zonder vergunning een klein huis in je tuin bouwen. Zo’n ‘Attefallshus’ opent een nieuw perspectief voor de woningmarkt…in de zorg!

We kennen allemaal de trends: mensen trekken naar de stad, onze bevolking vergrijst en de huizenmarkt is in veel landen nog steeds ‘bubbelig’. In grote steden, zoals Stockholm, zeker Londen en ook een beetje Amsterdam zijn huizen duur. Voor jonge mensen zelfs te duur.

bron: DagensEkonomi.nu

bron: DagensEkonomi.nu

Vandaar dat in Zweden nu vergunningsvrij een woning in de tuin gezet mag worden. Weliswaar mag je maar 25 m2 oppervlakte bebouwen, maar je mag best hoog (4 meter). Daar kan je wel wat mee. Inmiddels zijn er vele modellen, van luxe tot spartaans, en leidt een innovatie in combinatie met aangepaste wetgeving tot extra economische activiteit. Maar ook in Nederland kan dit zeer interessant zijn, om een andere reden. Niet zozeer vanwege de woningnood, maar vanwege de vergrijzing. Sinds de troonrede is de ‘participatiemaatschappij’ een feit. We moeten elkaar meer gaan helpen, met name in de zorg. Financieel kunnen we de vergrijzing niet aan, we moeten meer doen met minder. En ook sociaal willen we weer meer samen doen en zijn. Van individueel naar collectief, met een zetje van de overheid.

LOOT woning op de SPARK campus in ‘s-Hertogenbosch

Direct gevolg is dat we ouderen in ons midden hebben en ook in ons midden zullen houden. Verpleeghuizen sluiten, maar een alternatief hebben we nog niet getest. We zoeken nieuwe innovaties. En die zijn er, kijk maar naar de Lootwoning. Hier is slim nagedacht over de uitdagingen die ons te wachten staan. Enerzijds maakt LOOT gebruik van duurzame technieken, zoals hergebruik van zeecontainers, zodat ons milieu maar minimaal belast wordt. Anderzijds kan de LOOT net als in Zweden in een dag geplaatst worden, en is ie zo weer weg te halen. Je kunt de woning gemakkelijk daar toepassen waar ruimte nodig is, daar waar jonge mensen ruimte zoeken en oude mensen op mantelzorgers gaan steunen. Op weg dus naar een zorgeloze toekomst.

 

 

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Fietsen in het basispakket

In Boston (VS) wordt je het fietsen door de dokter voorgeschreven, want gezond bewegen gaat blijkbaar niet vanzelf. Wij zijn in ons land misschien vertrouwder met de fiets en hebben de dokter niet nodig. Maar een goede infrastructuur en een fiets voor allen is ook bij ons nog niet geregeld. Tijd voor wat innovatie!

Een groot probleem van armoede is de sociale uitsluiting. Je kunt niet meer aan allerlei dingen meedoen, omdat je er gewoonweg geen geld voor hebt. Denk aan sportclubs, schoolreisjes en verjaardagsfeestjes. Maar denk ook aan mobiliteit. Geen geld voor de bus beperkt je tot je straat en je wijk. Armoede is ook geassocieerd met obesitas. En obesitas leidt weer tot een lagere levensverwachting en gezondheidsproblemen. Vandaar dat artsen in Boston het mogelijk maken om bijna voor niks mee te doen aan een fietsenplan. Je doorbreekt de slechte mobiliteit en stimuleert gezond bewegen. Twee vliegen in één klap! Ook in Nederland heeft niet iedereen toegang tot fietsen. Vandaar dat initiatieven als ‘fiets in de schuur’ zich inzet om ongebruikte fietsen te ‘recyclen’ naar hen die geen fiets hebben.

Maar verreweg het grootste probleem is onze eigen fiets infrastructuur. Het wordt drukker op de fietsroutes volgens de ANWB, en zijn onze fietspaden te smal. Langzaam komt het inzicht dat we naar nieuwe gebruiksvormen komen van fietspaden. Een voorbeeld hiervan is de behoefte aan snelfietsroutes. De Fietsersbond heeft hiervoor al een toekomstagenda uitgewerkt die via een motie van de Tweede Kamer al bij het kabinet ligt. Kern hiervan is het aanleggen van 675 km met bredere fietspaden waarop fietsers sneller kunnen rijden. Dit is pas het begin. Forensen, bedrijven en overheden kunnen nu gezond bewegen aan duurzame mobiliteit verbinden. Denk bijvoorbeeld aan fiscale voordelen voor bedrijven die medewerkers helpen met ‘meer fietsen’, denk aan apps die fietsforensen faciliteren, net zoals Nike het hardlopen tot een community maakt. We staan pas aan het begin van een hele reeks aan innovaties, met veel kansen voor de pionier!

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

Google: van startup naar corporate venture leader

Wie had dat gedacht, binnen één generatie van zoekmachine startup naar grootste corporate venturer, het is Google gelukt met 127 ‘deals’ in de laatste drie jaar. Door (meestal jonge) ondernemingen op te kopen kun je je snel nieuwe technologie eigen maken. Geen wonder dat Google een bekend pad gevolgd is, maar niet zonder aandacht voor de klassieke bedreigingen in corporate venturing.

Met corporate venturing willen grote bedrijven de voordelen van kleine startups benutten. Door acquisities, of uit eigen kweek, houden bedrijven een groep van deze dynamische bedrijfjes dicht bij zich. Doel is om de unieke cultuur en kennis binnen de bedrijfjes te behouden. Daar was het immers allemaal om begonnen. Vervolgens probeert het moederbedrijf te leren van deze bedrijfjes. Bijvoorbeeld door de slimme innovaties te implementeren in het moederbedrijf, als een soort bloedtransfusie. Of door een business unit te vormen met een bedrijfje als kern. De vaak langzamere innovatieprocessen van het moederbedrijf en logge implementatie kan hiermee een beetje omzeild worden en zo kan kostbare tijd ingehaald worden. Dat is de theorie, in de praktijk is het niet zo makkelijk. Grote multinationals zijn groot geworden omdat ze goed zijn in synergie behalen in hun markten en tussen hun bedrijven. Rare ideeën kunnen ze vroeg uitschakelen zodat alle energie gefocussed blijft op groei door synergie. Dat zelfde lijkt te gebeuren als je een startup begint te integreren met als gevolg: de ‘fizz’ gaat eruit en de oorspronkelijke snelheid en geniale doorbraken lekken weg. Je wilt dit dus aan het begin al voorkomen. Vandaar dat Google Ventures zich heel terughoudend in deze opstelt. Volgens een van de oprichters van Google Ventures, het fonds van Google, was dit vanaf het begin heel duidelijk: “The idea was never, ‘What can startups do for Google?’ It was always, and remains, ‘What can we do for startups?’”

De acquisitie van Nest Labs, de slimme thermostaat, is met een verkoop prijs van $ 3,2 miljard overigens niet echt een startup acquisitie meer. Vandaar dat de oorspronkelijke venture firma’s de beste winsten behaald hebben. Hier heb je het meer over de ‘gewone’ acquisities van multinationals. Vaak beginnen die doordat al een samenwerking bestond, en partners ‘willen meer’. Google had al een hechtere samenwerking in het verleden opgestart zie mijn eerdere blog hierover, de volledige acquisitie is nu de volgende stap. Waarschijnlijk zal Google de eigen identiteit van Nest Labs bewaren, net als bij Youtube na de acquisitie in 2006. De grote vraag is dan hoe Google uiteindelijk de synergiën gaat realiseren. Voer voor een volgend blog.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Innovatie redt onze economie

Minister Dijsselbloem was nog voorzichtig, maar we komen toch echt uit de recessie gekrabbeld. Een kleine groei heeft het CBS al voorzien, net 0,1% in het afgelopen kwartaal. Zoomen we in, dan is onze export onze redder. Ook voor volgend jaar voorspelt de ABN AMRO dat vooral de sectoren die exporteren zullen groeien. De reden is niet alleen onze binnenlandse vraaguitval.

Analyse van groei in Sectoren (bron: ABN AMRO)

In de nieuwe studie van ABN AMRO maakt de bank onderscheid naar sectoren qua groei. Zich herstellend zijn de sectoren industrie, food, agrarisch en logistiek. Bouw, detailhandel en zakelijke dienstverlening blijven krimpen. Als belangrijke oorzaak voor de krimp wordt de daling van de binnenlandse bestedingen genoemd, voor de stijgers speelt export een grote rol. Maar het loont om even verder te zoeken. Bekend is dat innovatie zorgt voor meer groei van een bedrijf. Nieuwe producten en diensten binden meer klanten, voegen waarde toe en laten de omzet van de innovator stijgen. Evenwel is het een ‘ lange termijn spel’ . Nu beginnen met ontwikkelen betekent pas twee jaar later echt marktsucces, als alles goed gaat. Meestal is het even zoeken en ben je dus nu bezig voor over vijf jaar. Maakt ook niet uit, want je profiteert nu van de ontwikkel inspanning van vijf jaar geleden.

Instituut EIM heeft de innovativiteit van het MKB per sector onderzocht. Wat blijkt? Industrie en food staan bovenaan, en de krimpende sectoren staan ook veelal onderaan. En daartussen weer de gemiddelden. Er lijkt dus een verband te bestaan tussen sectoren met sterk innoverende MKB bedrijven en (herstellende) groei. ABN AMRO spreekt over een tweedeling in het bedrijfsleven, deze is dan wel een tijd geleden al ingezet, en wel tussen de innovators en de achterblijvers.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Toekomstige Starbucks miljonairs gezocht

Bedenk een Starbucks voor thee, met verrassende thee-smaken en een grote beker ‘ tea on the go’. En je komt uit bij Teavana. Met 1000 nieuwe winkels in de komende vijf jaar dringt Starbucks een 90 miljard dollar markt binnen. Innovatief, en retailers in Europa: opgelet!

Gedrag en beleving is waar het bij Starbucks marketeers om gaat. Jij bent belangrijk, en dat staat zelfs op de cup die jij koopt. Jij draagt bij aan een betere wereld, door alleen al even langs te komen en koffie te kopen. Gefeliciteerd ermee, staat er op de cup! Starbucks doet er alles aan om te verbinden: jij aan het merk, aan de arme boeren, aan anderen met soortgelijke behoeften. En dan is er nog de sfeer, de geur, even lekker zitten. Maar alle sophisticated marketing ten spijt, in Europa loopt het nog niet goed. Cultuurverschillen en hevige concurrentie maakt het Starbucks niet makkelijk.

Maar dan nu het nieuwe. Thee kan net als koffie een ‘premium’ product zijn. Te heet serveren en je verbrandt de smaak, te koud en de smaak komt niet uit de bladeren. Een Tea-barista zou zo maar eens kunnen verschijnen. Dus, Starbucks koopt eind vorig jaar Teavana voor $620 miljoen, zo’n twee miljoen dollar per winkel.  De evaring bij Teavana is anders, meer ‘ Zen’ met oosterse muziek en meer rust. De winkels hebben minder vaak ontmoetingsplekken en tafeltjes. Misschien dan toch straks met een Thee-frappucini op weg naar je werk? Ik zou er niet op wachten, en begin je eigen miniketen. Starbucks zal zeker geïnteresseerd zijn. Voor je het weet ben je de nieuwe Starbucks miljonair.

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

Groen zeetransport stoomt langzaam op

Met de groei van de wereldhandel stijgt ook het international transport van goederen over zee. Steeds meer en steeds grotere schepen doen de wereldhavens aan. Daarmee groeit ook het olieverbruik. Gebruik van windenergie biedt een gedeeltelijk maar aantrekkelijk alternatief.

Zeezeilen is tegenwoordig alleen no een particuliere hobby. Eeuwenlang was het echter een bittere noodzaak, wilde je mensen en goederen vervoeren. Stoomschepen en later dieselmotoren vervingen de bewerkelijke en kleine zeilschepen. Inmiddels varen schepen al meer dan honderd jaar op zware bunkerolie met alle milieubelasting van dien. Nieuwe ontwikkelingen dreigen daar nu verandering in te brengen, zij het op nog kleine schaal.

In het Duitse Hamburg, zelfverklaarde windhoofdstad van Europa, werkt skysails aan zeilen als extra buitenboordmotor. Het lijkt nog het meest of kitesurfen met een zeeschip. Lichte zeilen bevestigd aan lichtgewicht kabels is natuurlijk een kolfje naar de hand van DSM die in Skysails deelneemt. De brandstofbesparing kan oplopen tot 35%.

De prijswinnende Australische firma SolarSailor levert zeilen compleet met zonnecellen. Schepen kunnen zowel windenergie als zonne-energie benutten.